Sản phẩm là gì, một ngày của PM và các kỹ năng mềm
Video 1: Sản phẩm là gì?
Ý chính
- "Sản phẩm" trong khoá này là khái niệm rộng: hàng hoá hữu hình, dịch vụ, tập hợp thành phần và nỗ lực tạo ra thứ khách muốn, và cả trải nghiệm của khách. Khách trải nghiệm sản phẩm từ trước khi mua (truyền miệng, quảng cáo, lái thử) đến sau khi bán lại hoặc đổi. Quản lý sản phẩm lo toàn bộ chuỗi sự kiện đó.
- Có thể phân loại:
- Sản phẩm tiêu dùng: xe, thực phẩm, nội thất, sách; thêm nhóm hàng cao cấp hoặc đặt riêng như du thuyền, xe thể thao đặt làm.
- Sản phẩm cho doanh nghiệp: máy in, bàn ghế văn phòng, laptop, bất động sản thương mại. Thương hiệu, marketing, bán hàng làm khác so với hàng cho công chúng.
- Sản phẩm công nghiệp cho từng ngành.
- Dịch vụ: vô hình, gắn với hoạt động như dọn thảm, cắt cỏ, xây dựng, SaaS, hạ tầng cloud.
- Sản phẩm bên ngoài (cho khách) và nội bộ (BI, HRIS, CRM, ERP).
- Có ba khung quản lý phát triển sản phẩm: waterfall, Agile, kết hợp (hybrid). PM nên thạo cả ba.
- Chọn khung nào? Dựa trên ma trận Stacey: mức đồng thuận về tính năng và mức phức tạp kỹ thuật.
- Waterfall hợp khi yêu cầu rõ, ít thay đổi, cần lập kế hoạch chi tiết và làm tuần tự (thuốc, tạp chí in, đồ điện tử tiêu dùng).
- Agile hợp khi chưa rõ sản phẩm cần có gì; chia nhỏ việc và cho phép thay đổi giữa chừng (phần mềm, tài chính, phân phối).
- Hybrid khi một số thành phần hợp waterfall, số khác hợp Agile; PM và product owner phối hợp chặt.
Ví dụ
- Làm ứng dụng giao đồ ăn mà chưa biết người dùng cần gì: chọn Agile, ra bản nhỏ, nghe phản hồi, sửa.
- Làm lô thuốc mới có quy trình kiểm định cố định: chọn waterfall.
Tự kiểm tra
- Vì sao "trải nghiệm" cũng được coi là một phần của sản phẩm?
- Hai trục của ma trận Stacey là gì và chúng gợi ý chọn khung nào?
Video 2: Một ngày của Product Manager
Ý chính
- PM là vai trò "biên": đứng giữa tổ chức và thị trường nên phải quan sát cả hai phía. Công việc là giải quyết vấn đề, ngày nào cũng khó đoán, nên phải chuẩn bị giao tiếp nhiều và sẵn sàng đổi kế hoạch.
- Việc thường ngày:
- Họp hiệu quả, có chương trình họp rõ, với marketing, bán hàng, kỹ thuật, quản lý dự án, tài chính, chuỗi cung ứng, sản xuất, hỗ trợ khách hàng.
- Nếu theo waterfall, PM giao kế hoạch cho project manager và họp định kỳ với đội phát triển; nếu theo Agile, PM làm việc đều đặn với product owner.
- Là "tiếng nói của khách hàng": lên lịch thăm khách, tư vấn, phỏng vấn; đôi khi phải giải thích tính năng cho khách khi bộ phận bán hàng nhờ.
- Theo dõi chỉ số phản ánh sức khoẻ sản phẩm: KPI, phản hồi người dùng, thị phần, tỷ lệ chuyển đổi.
- Ghi chép mọi thứ để theo dõi tiến độ; khi chiến lược bị thách thức thì họp nhóm tìm giải pháp.
- Nghiên cứu liên tục, gây ảnh hưởng và đàm phán với các bên liên quan, giữ cho mọi người hiểu vai trò và có động lực.
Ví dụ
Giám đốc bán hàng báo khách đến nhà máy muốn đổi quy trình mạ vàng. Họ nhờ PM giải thích logic của thiết kế quy trình hiện tại. Cuộc họp này không có trong lịch, nhưng PM vẫn phải xử lý.
Tự kiểm tra
- Vì sao nói PM là vai trò "biên"?
- PM làm việc với ai khi dự án đi theo waterfall, và với ai khi theo Agile?
Video 3: Kỹ năng mềm của PM
Ý chính
- Kỹ năng mềm (kỹ năng liên cá nhân) giúp truyền cảm hứng cho nhóm, khuyến khích hợp tác, tạo tầm nhìn chung và vượt trở ngại.
- Năm nhóm chính:
- Lãnh đạo: đưa ra hướng dẫn nhóm tin tưởng ngay cả lúc khó khăn; biến khác biệt giữa thành viên thành tài sản.
- Nghiên cứu: hiểu thị trường và động lực của khách để khai thác tiềm năng sản phẩm.
- Tư duy phân tích: chia vấn đề thành phần nhỏ và tìm lời giải hợp lý từ dữ liệu.
- Giao tiếp: thoải mái với nhiều kiểu người; đi cùng lãnh đạo để chia sẻ tầm nhìn chính xác.
- Làm việc nhóm và sáng tạo: giữ nhịp đổi mới theo thị trường.
- Quan trọng là phán đoán khi nào dùng kỹ năng nào: lúc cần phân tích hơn là sáng tạo, lúc nên đi cùng nhóm, lúc nhóm cần mình dẫn dắt.
Tự kiểm tra
- Cho ví dụ một tình huống cần tư duy phân tích hơn sáng tạo.
- Vì sao giao tiếp và lãnh đạo thường đi cùng nhau?